Politik bir yobaz uygar bir ülkeyi gasp ettiğinde...
Halk gerçeği umursamıyor.
...milyonlarca insanın katledilmesine yol açar.
Oturup, insanların endüstriyel ölçekte nasıl yok edileceğini konuşmuşlardı.
Müttefikler, kaçınılmaz soykırımı önleyebilir miydi?
Sonrasına dek hiçbir şey bilmediğimiz fikri yanlış.
Birkaç kez gaz odasında öldürülmeye
çok yaklaşmıştım.
Toplama kamplarının keşfi, Nazi imparatorluğunun
ardındaki gerçek kötülüğü ortaya çıkardı.
Şimdi uzmanlıkla renklendirilmiş dünyada nadir bulunan görüntüler
İkinci Dünya Savaşı'nın en şok edici olaylarından birinin
hikâyesini hiç görmediğiniz şekilde anlatıyor.
1945 yılının nisan ayının başlarında
Avrupa'daki savaş doruğa ulaşmaktaydı.
Sovyet askerleri, yıkılmakta olan Alman İmparatorluğu'na
doğudan yaklaşmaktaydı.
Batı cephesinde, General George Patton'ın
emri altındaki ABD'nin üçüncü ordusu Orta Weimar'dan ilerlemekteydi.
Yoğun muharebeler yaşanıyordu.
Nisan 1945'teki zayiat oranları, geçen yaz yaşanan
Normandiya Muharebesi'ndeki kadar yüksekti.
11 Nisan tarihinde, Ettersberg kentini geçerken,
Altıncı Zırhlı Tümeni sinir bozucu bir görüntüyle karşılaşır.
İskelet gibi kalmış bir grup insana çizgili pijamalar giydirilmiştir.
Düşüneceğiniz ilk şey
"Bunlar esirlerimizdir." Ama öyle görünmüyorlar.
Yani Amerikalılara şunu söylüyorlar.
"Burası berbat bir yer. Buraya hemen gelmelisiniz.
Size ihtiyacımız var."
Ve sürekli şöyle diyorlar: "Adı Buchenwald. Buchenwald."
Dört askerlik bir grup, adamları takip eder.
Aylar süren savaşın onlara kattığı sertliğe rağmen
görmek üzere oldukları şeye hiçbir şey onları hazırlayamazdı.
Karşılarındaki şeye anlam verememişlerdi.
Dehşet dolu bir yerdi.
Tamamen şok edici.
İnsanlar berbat durumdalar.
Ölümün eşiğindeler. Aşırı zayıflamış durumdalar.
Bölgedeki pis koku inanılmayacak derecede.
Amerikalılar bununla yüzleştiklerinde gözlerine inanamıyorlar.
Art arda dizilmiş barakalarda
açlıktan ölmekte olan 21.000 yetişkin erkek ve çocuk var.
Yahudiler, Ruslar, Çingeneler ve siyasi tutsaklar,
hepsi sefalet içinde.
Burası dev bir Nazi toplama kampı olan Buchenwald.
Amerikalı kurtarıcıları, birçokları için geç varmıştır.
Diğerleri zar zor dayanmaktadır.
Çoğu insan ölüyordu.
Birçok vakada intihar ediyorlardı.
Diğerlerinin yeterli yiyeceği yoktu ve öldüler.
Günde 700, 800 kaloriyle ne kadar yaşayabilirsiniz ki?
Canlı çıkacağımı hiç sanmazdım.
Ama Buchenwald tek değildir.
Almanya genelinde, Müttefikler ölmüş ve ölmekte olan
erkeklerin, kadınların ve çocukların olduğu bir sürü kamp bulur.
Trenlerde yığılmış cesetler,
yakılmış kalıntılarla dolu krematoryumlar
ve hatta toplu imhalar için kullanılan gaz odaları.
Bu barbarlığın keşfi dünyayı sarsar.
Şu soru sorulur: Bu nasıl olmuştur?
Almanya gibi uygar, kültürlü bir toplumun
başka insanlara böyle bir dehşeti nasıl yaşattığı akılları kurcalıyordu.
Müttefik güçleri, Nazilerin vahşetlerinden ne kadar haberdardı?
Yahudi karşıtı düşünceleriyle bilinen Hitler
niyetini daha altı yıl önce gayet net şekilde belirtmişti.
Sonuç, gezegenin bolşevizme yönelmesi,
yani Yahudilerin zaferi olmayacak.
Sonuç, Avrupa'daki bütün Yahudi ırkının yok edilmesi olacak.
1939 yılında yaptığı ünlü konuşmada
Hitler korkunç bir kehanette bulunmuştu.
Savaş gelirse bu savaşı başlatan o değil
Yahudiler olacaktı ve bu savaş Almanya'nın yenilgisiyle değil
Yahudilerin yok oluşuyla sonuçlanacaktı.
O zaman, bu ima tam anlamıyla kavranamamıştı.
Söylediklerini başkaları niye anlamadı diye düşünüyor insan.
Bunun cevabı, savaş başlamadan on yıllar öncesine dayanır.
1919 yılında, Birinci Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle
Almanya'nın tamamen aşağılanması derin etki yaratmıştı.
Versay Antlaşması'ndan sonra
Almanya'nın toprakları alınmış, ordusu silahsızlaştırılmış,
ve 30 milyar dolarlık çok ağır bir tazminat borcu altına sokulmuştu.
Ülke hem ekonomik
hem askerî hem de sosyal olarak büyük bir çöküşten geçmişti.
Her türlü çalkantı vardı.
Almanya'nın durumundan bezen genç bir adamın adı Adolf Hitler'di.
Avusturyalı olan Hitler, batı cephesinde Bavyera ordusunda hizmet etmişti.
Kendi ülkesi olarak gördüğü ülkenin
Müttefikler'e karşı savaş kazanmayı becerememesi onu yıkmıştı.
Almanya'nın durumu hakkında son derece kızgındı.
Hitler, Beyaz Ruslarla rastlaşır.
Komünist Rusya'dan kaçan göçmenler.
Yanlarında, Rusya'da olanlara karşı
büyük bir nefret de taşımışlardı. Rusya'da, Beyaz göçmenlerin önünde
bir Bolşevik Yahudi komplosu yapılmıştı.
Siyasiler ve Musevilik yan yana gelmişti.
Nihayet, Hitler, muhteşem Almanya'ya nasıl diz çöktürülmüş olabileceğini anlar.
"Yaşadığımız zorlukların açıklaması şu.
Yahudiler bize ihanet etti.
Yahudiler, Rusya'da bir devrim yaptı
ve şimdi Almanya'da da aynısını istiyorlar.
Almanlar olarak bir araya gelmeliyiz.
Almanlar olarak. Ve bize tehdit olan herkesi reddetmeliyiz."
Politikaya çekilen Hitler,
Nasyonal Sosyalistler adındaki acemi bir gruba katılır.
Nazi Partisi.
Burada, benzer düşündüğü bir grup insan bulur.
Kendi istediği gibi kullanabileceği,
şekillendirebileceği
ve Almanya'da yapılmasını istediklerini yapabileceği bir gruptu.
1929'da dünya genelinde bir Buhran başladığında
Almanya'nın zordaki ekonomisi iyice karışır.
Hitler bu fırsatı destek toplamak için kullanır.
İstihdam yaratacağına,
altyapıyı güçlendireceğine
ve ülkeyi kendine yeter hâle getireceğine söz verir.
Mesajın merkezinde Yahudi karşıtlığı yoktu.
Birçok Alman'ın bunu büyük bir sorun olarak görmediğini biliyordu.
Almanlar daha çok Versay Antlaşması'nı
ve Almanya'nın ekonomik durumunu dert ediyordu.
Bolşevik karşıtlığını savunarak
Hitler, insanların sorunları için bir günah keçisi bulmasını sağlar.
Halk onun mantığını seve seve benimser.
Alman insanları genel olarak
komünizmin gelişinden dolayı çok endişeliydi.
Hitler de Alman halkındaki bu korkunun üzerine oynadı.
Nazi Partisi'ne olan destek artar.
Hitler'in seçim kampanyalarının temasını belirlemek gerekse
bu tema "Almanya'yı yine muhteşem kılalım." olurdu.
"Hadi Versay Antlaşması'nı ters çevirelim. İnsanlara istihdam sağlayalım.
Toplumumuzu, onu zehirleyen yabancı maddelerden kurtaralım."
1933'te, Hitler ezici bir oy farkıyla
gücü elde eder.
Neredeyse derhâl, bütün diğer siyasi partileri yasaklar.
Yurt dışındaki Yahudi gözlemciler buna korkuyla tepki verir.
Yahudi karşıtı geçmişi tehlike alarmlarını çaldırır.
ABD'de, insan hakları aktivisti Samuel Untermeyer
Alman mallarının boykot edilmesini talep eder.
Yahudilere karşı yöneltilen tek suç Yahudi olmalarıdır.
Dünya, bu karanlık çağlara dönüşü engellemek için hiçbir şey yapmayıp
sadece izleyecek midir?
Ama harekete geçme çağrılarına kulak verilmez.
Almanya'da, Hitler nihayet Bolşeviklik karşıtı fikirlerini
seçim manifestosundan hükûmet politikasına döndürebilir.
Toplumdaki istenmeyenleri zorla yeniden eğitime alacak
bir programı başlatıp onları toplama kamplarına yerleştirir.
Bu insanları kamplara koyarak
ve onları iyi ve çok çalışmaya,
temiz hava almaya ve egzersiz yapmaya
zorlayınca davranışlarının
değişip iyi birer Alman vatandaşı olacaklarına inanılıyordu.
Komünizmi tehdit olarak gören çoğu
orta ve üst sınıf Alman için
bu Alman toplumunu kontrol etmek için iyi bir yoldu.
Ama göz dağı mesajı netti.
Toplama kampları, sadece siyasi rakiplerin
BUCHENWALD ANMA VAKFI MÜDÜRÜ
hapsedilmesi için bir gereç değil,
aynı zamanda onları korkutmak ve göz dağı vermek için de bir gereçti.
Toplama kamplarının siyasi rakiplere karşı ana işlevi
bundan ibaretti. Onları sessiz tutmak.
1934'te Başkan Hindenburg'ün ölümüyle
Hitler, Almanya'nın lideri manasına gelen Führer unvanını alır.
O dakikadan sonra her yanıyla bir diktatörlüktü, orası net.
Führer olarak, Hitler şimdi, en başından beri
Nazi felsefesinin bir parçası olan bir başka çekirdek inancı yüceltir.
O da Alman halkının üstün bir ırktan geldiğidir.
O da bir ırksal profilleme projesi başlatır.
Almanya'yı bir ırk devleti yapmak istiyor.
Volk adı verilen, tarihi gelişmeler dolayısıyla Almanların
birbirine bağlı olduğu fikri
Aryan, Alman olmayanları dışlıyordu.
Üstün ırk konsepti sadece Almanya'ya özel değildi.
Beyaz üstünlüğü fikri
Avrupa geleneğinde oldukça yerleşik bir fikir.
ABD'de köleliğin meşrulaştırılması da zaten bu şekilde yapılıyor.
19. yüzyılda, ırk ıslahı denilen uydurma şey
ırk teorisini yeni bir seviyeye taşıdı.
Sarışın, mavi gözlü,
Kuzeyli görünümlü insanlar özellikle hedef alınan modeldi.
Hitler şunu da eklemişti:
"Saf olmayan ırkların üremesini engelleyerek saf bir ırk yaratabiliriz."
Emirleri nadiren kendisi veren Hitler,
bu isteğini yorumlamayı ve uygulamayı
güvenilir yardımcılarına bırakır.
SS'in başındaki Heinrich Himmler, böyle adanmış biridir.
Heinrich Himmler, Alman toplumunun işlevini,
birbirleriyle olan bağlarını, hatta özel yaşamlarını
nasıl yaşadıklarını kontrol etmek istiyordu.
Heinrich Himmler, bir görevi olduğuna inanıyordu.
O görev de Alman kültürünü ve Aryan ırk üstünlüğünü
bir arınmaya tabi tutmaktı.
1934 yılında kampların sorumluluğunu devralarak,
kamplara, ırksal olarak alt seviye olanları kaldırma görevi verir.
Slavlara ve Doğu Avrupalılara untermencshen,
yani alt insan olarak bakıyorlardı.
En basit olarak, Aryanların hak ettiği saygınlığı hak etmeyen insanlar.
Çingeneler, homoseksüeller,
sürekli suç işleyenler, sarhoşlar, işsizler.
Hepsi kamp sisteminin hedefiydi.
Toplumun çoğu, bu yeni politikayı kabul eder.
Rejim, bunu pozitif bir gelişme olarak sunmuştu.
Çoğu Alman'ın bir çeşit tehdit olarak değerlendirdiği insanlar vardı.
Ama Nazi zulmünün ana hedefi,
Hitler'in iğrendiği Yahudiler olacaktı.
1933 yılında, Almanya'daki Yahudi sayısı yarım milyon.
Nüfusun yüzde biri.
Genel olarak toplumda asimile olsalar da
ön yargı hep yakınlarda.
Yahudi karşıtlığı bir normdu. Her nasılsa Almanya içinde
aslında Alman olmayan insanların bulunduğu
yönünde bir korku, bir şüphe.
Naziler, halkın temelindeki bu ırksal ön yargıdan faydalanmak ister.
Yahudilerin nüfuzu vardı. Hitler'in yalanı buydu. Bankalar
ve finans kurumları onlarındı.
Avukatlar, doktorlar onlardı. Önemli mesleklere, önemli kurumlara
Yahudiler hâkimdi.
Hitler, Yahudilere karşı olan nefretini 1925 yılındaki kitabı
Mein Kampf'ta ayrıntıyla anlatmıştı.
Onun gözünde, tek bir çözüm vardı.
Devletin vatandaşı olmalarına izin verilemezdi
çünkü onlar doğal düşmanlardı.
Siyasette, Yahudiler için sık sık bakteri gibi,
çürümeye başlayan bir mikrop gibi benzetmeler yapardı.
Silmeli, kesip atmalıydınız.
Ama Nazi rejimi,
Yahudilere topyekûn savaş açma fikrinin tutmayacağını fark eder.
Halkın ikna edilmesi gerekmektedir.
Çoğu Alman, Yahudi falan tanımazdı.
Tanıyanlar da "Benim Yahudilerim, benim arkadaşlarım,
onlar farklı. O yüzden farklı muamele görmeliler." derdi.
Hitler, Propaganda Bakanlığı'na politikacı
ve usta manipülatör Joseph Goebbels'i atar.
Görevi, Yahudileri diğerleri olarak tanıtmak
ve halkın düşüncesini Nazilerinkiyle uyumlu kılmaktı.
Nazilerin, Nazi politikaları konusunda Almanları ikna edebilmesinin
merkezinde propaganda vardı
ve Joseph Goebbels bu işte sahiden uzmandı.
Doğuştan yetenekliydi.
Goebbels onaylamadıktan sonra
Almanya'da ne bir şey basabilirdiniz ne de radyoda bir şey söyleyebilirdiniz.
Stratejisi basit ve cesurdur.
Büyük yalan dediği şeyde uzman.
Büyük yalan fikri de şu.
Toplum gerçeği umursamaz.
Sorunlarını çözer gibi görünen basit bir şey duymak isterler
ve siz de bunu tekrarlayıp durursunuz.
Gerçeklerle uyumlu olması önemsiz.
Söyleyip durursunuz.
Er ya da geç insanlar inanmaya başlar.
Mesajını yaymak için, yeni basın olan radyo ve filmi
akıllıca kullanır.
...insanlar arasında Yahudilerden farkı yok.
İnsanlara çok ucuza radyo satılan bir program vardı
ve bu radyoda yalnızca bir istasyon vardı.
O da devlet kontrolündeki radyo istasyonuydu,
yani propaganda akışı hiç bitmedi.
Mesaj şuydu: Yahudiler çok güçlü.
Joseph Goebbels, Almanların ızdırap çekme
sebebi olarak Yahudilerin başarısını öne sürüyordu.
Yahudi nüfusu için, eylemler alarm vericidir.
Hükûmette pozisyonları olanlar,
üniversitede hoca olanlar, iş insanları vardır.
O noktaya kadar
Yahudiler, Alman toplumunda daha da asimile olmuş durumdaydı.
Kendilerini öncelikle Alman, daha sonra Yahudi olarak görüyorlardı.
Neredeyse gücü eline alır almaz,
Goebbels, bir günlüğüne Yahudi dükkânlarına boykot organize eder.
Bu eylem, sistematik bir ayrım kampanyasının başlangıcıdır.
Öğrenciler, toplu kitap yakımları düzenler.
Yabancı ve Yahudilerin yazdığı eserler Alman kültürünü saf tutmak için yakılır.
Nazi Almanyası'nda Yahudilere yapılan zulüm birikimlidir.
Adım adım, Yahudilere daha da dışlanmış hissettirildi.
Nuremberg Irk Yasası kritik bir aşamaydı.
1935 yılında Nuremberg'de yapılan Nazi Partisi mitinginde
Hitler, Aryan soyunu koruma yasasını tanıtır.
Bir yasa, Yahudiler ve Almanlar arası evliliği yasaklar.
Diğeri, net bir şekilde kimin Alman olup kimin olmadığını tanımlar.
Böylece çok direkt bir şekilde zulmü mümkün kıldılar.
Çünkü düşmanı tanımlamış oluyorsunuz.
Bu kategoriler birini Yahudi yapıyor ve Yahudiler
kendimizi korumamız gereken düşmanlar diyorsunuz.
Bundan dolayı bütün aileler incelenmeli
ve bu yozlaşmışlık ne kadar derine gitmiş görmeli.
Etnik arındırma politikası artık Alman hukukunda kutsaldı.
1935 yılındaki Nuremberg ırk yasaları
Almanya'daki Yahudileri ikinci sınıf vatandaş kılmıştı.
Birçok kişi bu yasalar geçtikten sonra tacizlerin sona ereceğini umuyordu.
Bu zayıf bir umuttu.
İşler, Yahudiler için daha da kötüleşti.
Sonraki iki yıl boyunca, Yahudilerin haklarını
daha da kısıtlayan başka yasalar çıktı.
Evcil hayvan sahibi olmaları, radyo sahibi olmaları,
araba sahibi olmaları yasaktı.
Her geçen gün daha da çok kısıtlamaya tabi tutuluyorlardı.
Bu politika, toplumu Yahudi nüfuzundan atmak için yapılan
Aryanlaştırma çabasının bir parçasıydı.
Alman halkı buna neredeyse hiç müdahil olmaz.
Hatta bazıları bu önlemlerden fayda sağlar.
Ne zaman bir Yahudi bir pozisyondan alınsa,
mesela okul, hukuk şirketi veya yayınevi olabilir,
Yahudi olmayan Alman bir Aryan için iş imkânı doğuyordu.
Bu çok çekiciydi.
Kariyer hedefiniz çok iyiye gidecekse
Yahudilere olan kötü davranışı görmezden gelebiliyorsunuz.
Yahudilere olan zulüm haberleri yurt dışına yayılsa da
bu kendine popüler basında nadiren yer bulur.
Yer bulduğunda da toplum haberlere inanmaz.
Birinci Dünya Savaşı'nda, Almanlar, haberlerde haksız yere
Alman çocuklarını sakatlamakla suçlanmıştı.
İnsanlar bunun da Birinci Dünya Savaşı'ndaki gibi
Alman karşıtı propaganda olduğunu sanmıştı.
Bu doğru çıkmadı,
Almanlar o dönemde Belçikalı çocuklara bu kötü şeyleri yapmıyordu.
Buna niye inanalım?
Bazı Amerikalı Yahudiler hatta dikkati adaletsizliğe çekmeye korkuyor.
New York Times'ın Yahudi sahipleri,
New York Times "Avrupa'daki Yahudileri kurtaralım." demeye başlarsa
Yahudi karşıtı bir ters tepmenin
olacağından korkuyorlardı.
Gerçekte, Yahudi karşıtlığı tüm dünyada büyümektedir.
İtalya ve Polonya gibi ülkelerde Yahudi karşıtı sınırlamalar vardır.
Britanya da kendi içindeki, Yahudilere karşı nefret aşılayan
bir faşist hareketle mücadele ediyordu.
ABD'de, ayrımcılık hiç uzak değil.
Yahudilerin çoğunlukla
diğer öğrencilerle aynı sınıfta olmaya,
aynı golf kulüplerine ve otellere girmelerine izin yoktu.
Afrikalı Amerikalılara olan davranış kadar kötü olmasa da
Amerikan toplumunda o sırada endemik ve yasal
bir ön yargı vardı.
Mesela ABD Dışişleri Bakanlığı
Yahudi karşıtlarıyla doluydu.
Bu yüzden, Orta Avrupa'dan gelen insanları kabul etme konusunda
yasal olarak doldurabileceğimiz
kotaları doldurmuyorduk.
1938 sonlarında, 900 mülteci Yahudi'den oluşan bir grup
bir Alman transatlantiği SS St. Louis ile
Küba'ya kaçar.
Yolcular Küba vizeleri satın almıştı.
Küba'ya vardıklarında, onlara karşı eylemler vardı
ve reddedilmişlerdi.
Çaresizce sığınak arayan
Kaptan, vadedilen özgürlükler diyaır olan ABD'ye rotayı çevirir.
Gemi, Miami'ye yelken açtı
ama Dışişleri Bakanlığı "Hayır, buraya kimseyi bırakamazsınız." dedi.
Bazıları gemiden atlayarak intihar etti.
Almanya'ya dönmeye zorlanan
pek çok yolcu toplama kamplarının kurbanı oldu.
Yolculardan 150 kadarı, Naziler Batı Avrupa'yı işgal ettiğinde
yaptıkları soykırımda öldü.
Almanya içinde, tek tük Yahudi toplulukları
hükûmet ayrımcılığına karşı protesto yapar.
Çünkü bu onlar için yeni bir şey değildir.
Yahudiler, Yahudi karşıtlığıyla asırlardır uğraşmaktaydı.
Çoğu yerde, çoğu zaman
işlerin kötüye gidebileceği seviyenin sınırı vardı.
Geçmişe yönelik bu bilgileri
Nazilerin attığı adımlara verdikleri tepkileri etkiledi.
Çoğu şöyle düşünmüştü. "Geçer gider.
Şu an durumlar kötü ama bu geçici aşama."
Ama Goebbels'in kötücül propaganda tohumları
meyve vermeye başladıkça zulüm artar.
1938 sonlarında Paris'te, Polonyalı bir Yahudi tarafından
suikaste uğrayan Alman diplomatı
Nazilere, Yahudi toplumuna karşı
direkt şiddeti tetikleyecek bahaneyi verir.
9 Kasım gecesinde
binlerce Kahverengi Üniformalı Nazi kıyameti koparır.
Yahudi dükkânlarının camlarını indirdiler, içlerini yağmaladılar,
insanların evine girip dağıttılar.
İnsanları dövdüler, kadınlara tecavüz ettiler.
Polislere, müdahale etmeden izlemeleri emredilmişti.
İnsanlar sokakta toplanmıştı
ve sinagoglar yakılırken tezahürat yapıyorlardı.
Günümüzde Kristallnacht olarak bilinen, Kırık Cam Gecesi'nde
yüzü aşkın Yahudi öldürülmüştü.
Aşama aşama, Yahudilerin
kabul edilebilir, saygın insanlar oldukları fikri silinmese
Kristallnacht yaşanamazdı.
Yahudiler artık erişilebilirdi, savunmasızdı.
Kristallnacht'ın dehşetiyle
Yahudi zulmü nihayet yurt dışında manşetlere oturur.
Nazilerin yaptığı şeye
dünyadan gelen tepki epey sertti.
Mesela New York City'de büyük protestolar yapıldı.
Madison Square Garden'da bir toplanma olmuştu.
İnsanların yapmak istediklerinin, yapabileceklerinin bir sınırı vardı.
Roosevelt yönetimi büyük endişe belirtse de
hem ABD hem de Avrupa özünde hiçbir şey yapmaz.
Ekonomik yaptırımlar uygulamayı, Yahudilere kapıları açmayı reddederler.
Alman Yahudileri, Hitler'in hedefinin
başından beri onları atmak olduğunu fark eder.
Ama Naziler, ayrılmayı çok zor kılar.
Ağır göç vergileri isterler.
Nazilerin yaptığı ulusal seviyede bir gangsterlikti.
Yahudilerin mallarına el koyarak
kendilerini ve destekçilerini zengin kılmak istiyorlardı.
Yani savaş öncesi dönemde para verirseniz
ve bütün mülklerinizi teslim ederseniz
ülkeden çıkabiliyordunuz.
Kaçabilenler de genelde kendisini devletsiz ve meteliksiz bulur.
Büyük Buhran'ın ortasıydı.
Diğer ülkeler; kendilerini destekleyemeyecek,
gelip belki oranın halkının işlerini de elinden alacak
bir grup insanı kabul etmek istemiyordu.
Yahudiler için bu ülkelerde yaşam çok zordu.
Çoğu zaman çalışma hakları yoktu
ve hatta birkaçı Almanya'ya bile dönmüştü.
Ama esasen, Avrupa'nın tutumunu belirleyen şey
Yahudi karşıtı düşüncelerdi.
Birçok insan Yahudilerin ülkelerine gelmesini istemiyordu.
Bu Avrupa genelinde aynıydı.
Kristallnacht sonucunda
30.000 Yahudi toplandı
ve toplama kamplarına gönderildi.
Bunlardan 10.000'i Orta Almanya'daki Buchenwald'a gönderildi.
Başta 1937 yılında siyasi suçluların ağır çalıştırılma cezası için kurulan kamp
genel olarak yetişkin ve çocuk erkekleri barındırıyor.
Bir sürü anlamsız iş vardı.
Bu taşları gidip yerleşkenin diğer ucuna taşıyın.
Şimdi geri getirin. Çukur kazın. Doldurun.
İşin amacı, kimi zaman öldürene dek, kişileri alçaltmak ve yormaktı.
Buchenwald'ın tek amacı
oraya gönderilenlerin cesaretini kırmaktı.
Almanya'nn karşısında,
Yahudiler topluca hapsedilmeye başlanır.
Birçok Yahudi için bu bardağı taşıran son damlaydı.
Artık olayın sadece radyo sahibi olamama
meselesinden ibaret olmadığını fark etmişlerdi.
"Biz gidene dek şiddetlerini artıracaklar. Gitmeliyiz."
Hitler, uluslararası tepkinin eksikliğinden cesaret alarak
muhteşem bir Alman ülkesi için planlarını uygular:
Genişleme.
Naziler Lebensraum'u kazanmak istiyordu.
Yaşam alanı kazanmak istiyorlardı.
Böylece Almanya yiyecek anlamında kendine yetebilecek,
Alman ırkı bir kez daha refaha erişecek
ve nihayetinde dünyayı ele geçirecekti.
Üstün ırk hükmü yüce olacaksa
Aryan çiftçileri için yer gerek.
Alt sınıf ırklar tarafından kullanılan bölgelere geçiyorlardı.
Slavlar, Polonyalılar ve Ruslar.
Bu da tamamen meşru olurdu
çünkü üstün ırkın alt ırkı bastırma hakkı her zaman vardı.
İyi bakterinin kötü bakteriyi yok etmesi gibi.
1 Eylül 1939 tarihinde
Hitler, Polonya'yı işgal eder.
Avrupa savaştadır.
Dünyanın kalanı Almanya'nın saldırısıyla uğraşırken
Naziler sessizce, istenmeyen diğer bir grubu hedef alır.
Fiziksel ve zihinsel hastalıklılar.
Aktion T4 Programı altında
Hitler, doktorlara, iyileştirilemez derecede hastalara
merhamet ölümleri uygulanmasını emreder.
Altı akıl hastanesi özel inşa edilen gaz odalarıyla doldurulur.
Burada, kimyasal olarak üretilmiş zehirler hastaları öldürmek için kullanılır.
Ama Naziler bir sorundan kurtulurken
yeni ele geçirdikleri bölgeler yeni bir sorun yaratır.
Çok sayıda Yahudi.
Onları toplayıp gettolarda izole etmeye başlarlar.
Naziler, Yahudileri kontrol etmek istediklerini bilseler de
onlarla ne yapacaklarından emin değillerdi.
Alex Moskovic, Çekoslovakya'da
kendisini, iki erkek kardeşini ve annesiyle babasını
hedef alınmış bulduğunda 13 yaşında.
Aile Ortodoks'tu.
Küçük bir kasabada yaşardık.
Dünyanın kalanı hakkında çok şey bilmezdim.
Birdenbire polis geldi ve bizi kamyonlara doldurdu.
Bizi tuğla fabrikasına bıraktılar.
O kentin gettosunda bizim yerimiz orasıydı
ve etrafımız Macar polisi tarafından sarılıydı.
Gettoların içindeki durumlar sefil.
Çoğu insan hastalıktan, açlıktan veya basitçe vurularak ölür.
Yemek azdı, kalabalık çoktu.
İnsanlar küçük alanlara doldurulmuştu,
genelde bu kasabaların veya şehirlerin en fakir kısımlarına.
İnsanlar gettolardan da alınıp şartların daha da kötü olduğu
toplama kamplarına gönderilir.
Hükümlüler bayılana dek çalışır, dövülür ve kırbaçlanırdı.
İşe yaramadığı düşünülenler vurulur veya asılırdı.
Bu kamplar, sadistleri çeker.
En ünlülerinden bir tanesi Ilse Koch'tu.
Buchenwald'daki SS komutanının eşi.
İlginç bir dövmesi olan birini gördüğü zaman
gardiyana o hükümlünün numarasını not almasını söylermiş.
Sonraki gün adam kaybolurmuş,
öldürülürmüş. Hatta derisi soyularak
tabaklanır ve bir ev eşyasına çevrilirmiş.
Buchenwald'da, bu iğrenç eşyaları sağlayan küçük bir endüstri yükselir.
SS dünyasında şu şekilde, çeşitli siparişler gelirdi:
"İnsan derisinden kitap cildi istiyorum."
Veya terlik, abajur. Ne olursa.
1941 ortalarına gelindiğinde
Üçüncü Reich artık Avrupa kıtasının çoğunu işgal etmiştir.
Sürekli artan tutsak sayısına kalacak yer bulmak için
SS, binlerce köle çalışma kampı kurar.
Almanya'da o dönemki Nazi toplumu genelinde
bir köle çalıştırma sistemi vardı.
Bence insanlar bunu fark etmiyor.
Yerel fabrikalar ve işler
ücretsiz iş gücünden faydalanır.
Oraya çalışmaya gelen kölelerin net şekilde
sağlıkları kötüydü, kötü giyinmişlerdi, kötü muamele edilmişlerdi.
İnsanların her şey bittikten sonra öğrendiği fikri uydurmadan ibaret.
22 Haziran 1941 tarihinde
Hitler, Sovyetler Birliği'ne karşı Barbarossa Harekâtı'nı başlatır.
Bu işgal, Nazilerin ırksal arındırma savaşında büyük bir kırılma noktasıdır.
Haziran 1941 öncesinde Hitler'in orduları düşman askerlerine
uluslararası hukuka ve beklentilere uygun şekilde davranıyor.
Ama Barbarossa Harekâtı bir kırılma noktası.
Nazi Yüksek Komutası, savaş kurallarında
ciddi bir değişiklik yapar.
Bu savaş bütün savaşlardan farklı olacaktır.
Doğudaki düşman, farklı davranılması gereken
farklı bir düşman. Vahşice savaşıyor,
alçakça savaşıyor, Asyalı, zalim.
Bu yüzden buna hazır olmalıyız
ve düşmana eş oranda zalim olmalıyız.
Hitler, nihayet, Mein Kampf'ta
suçladığı aşağılanmış Yahudi Komünist düşmana saldırabilecek konumdadır.
Sovyetler Birliği'ne saldırarak
komünizmin ve Museviliğin kalbine saldıracağını düşünüyor.
Bütün Sovyet Yahudilerini öldürmek isteme sebebi de bu.
SS lideri Himmler'in
özel bir paramiliter grubu ilerleyen Alman güçlerini takip etmekle
görevlendirmesiyle Yahudi karşıtlığı artar.
Einsatzgruppen genel itibarıyla
SS ve polislerden oluşuyordu.
Bu birimler orduları takip eder, Yahudileri toplar,
onları köylerinden çıkarıp daha önce hazırladıkları yerlere götürür,
bazen de onlara kendi mezarlarını kazdırır ve vururlardı.
Bütün Yahudi yerleşim yerleri, sadece erkekler değil,
ama kadınlar, çocuklar ve yaşlılar da
son kişiye kadar öldürülmüştü.
Ürpertici şekilde, bazı SS memurları bu vahşilikleri filme bile alır.
Almanların gurur duyduğu
ve hatta bazen eve gönderdiği,
insanların vurulduğu, asıldığı
birçok Alman fotoğrafı vardı.
Ukrayna'daki Kiev'in
hemen dışındaki bir dağ geçidi olan Babi Yar'da
Einsatzgruppen, iki gün içinde yaklaşık 34.000 Yahudi'yi öldürür.
Bu, İkinci Dünya Savaşı'nın en büyük tek katliamlarından biridir.
Katliam o kadar korkunçtur ki
katılan bazı subaylarda kötü etkiler bırakmaya başlar.
SS lideri Heinrich Himmler,
psikolojik etkilerin çok ağır olduğunu, ciddi bir alkolizm salgını
başladığını duymaya başlamış.
O da başka bir çözüm aramaya başlamış.
Askerlerinin ızdırabını sonlandırmak için Himmler, mobil gaz kamyonetleri yapar.
Öldürme süreci endüstriyelleştirilir.
İnsanları bir kamyonetin arkasına atarlardı
ve o kamyonetten gelen egzoz o bölüme giderdi.
İnsanlar boğulurdu veya karbon monoksit zehirlenmesinden ölürdü.
Ama kamyonetler çok vakit almaktadır.
Daha hızlı imha edebilmek için
Naziler, Aktion T4 Programı altında geliştirilen teknolojiye dönerler.
1941'de bir noktada,
T4 Programı'ndaki bir grup teknisyen
Doğu Avrupa'ya gidip
gaz vermenin nasıl çalışabileceği konusunda SS ile koordine oluyor.
Gaz odalarında yapılan deneyler vardı.
On ile 15 dakika kadar aralıklarda
yüzlerce veya binlerce insan öldürülebiliyordu.
En etkili olarak görülen yöntem buydu.
Ama 1942 başlarında yaşanan olaylar, bu yeni toplu imha yönteminin
konuşlandırılmasının hızlandırılmasını gerektirir.
Alman ordusunun, Moskova Muharebesi'nde aldığı yıkıcı yenilgi
Nazi yenilmezliğini şüpheye düşürür.
Bu, Nazi liderliğinde ciddi bir panik anı yaratmıştı.
Çünkü savaşı kaybedeceklerinden korkuyorlardı.
Goebbels'in o kış günlüğüne yazdığı cevap "Bu savaşa Yahudiler sebep oldu.
Bunun bedelini ödemeliler.
165.000 adam kaybettik.
Bunun bedelini ödemeliler." olmuştu.
Gaz odaları Almanya'ya, intikam alma
ve Yahudi sorunundan kurtulma yolu sunuyordu.
20 Ocak 1942 tarihinde
15 yüksek rütbeli Nazi subayı Berlin'deki Wannsee Villa'da buluşur.
Gündemde, Son Çözüm'ün uygulanması vardır.
11 milyon Yahudi'yi yok etme fikri
Wannsee Konferansı'nda şöyle ortaya çıkıyor. "Sorun ne?
Yahudiler. Avrupa'daki Yahudiler.
Kaç kişiler? 11 milyon.
Mümkün olduğunca çabuk hepsini yok etmeliyiz."
Bu korkunç hedefe ulaşmanın
en iyi yolunun gaz odaları olduğuna
toplantıda karar veriliyor.
Artık soru, süreci nasıl hızlandıracaklarıdır.
Oturup, insanların endüstriyel ölçekte nasıl yok edileceğini konuşmuşlardı.
Trenler nasıl gidecek? Programı nasıl yapacağız?
Hangi malzemeler gerek?
Şimdi karşımızda yeni bir ölçekte öldürme var. Endüstriyel öldürme.
Avrupa genelinden, yüz binlerce Yahudi
iki tane özel yapılmış merkezde gazlanmaya gönderilir.
Hepsi de Doğu Polonya'dadır.
Naziler bölgedeydi ve bundan dolayı daha korunmalılardı.
Çünkü Alman haklı uzaktaydı.
Kulağa ne kadar kötü gelse de bu da onların zalim planlarını
uygulamayı daha kolay kılıyordu.
Alex ve ailesi, en büyük imha merkezi
Auschwitz-Birkenau'ya giden bir trene bindirilmişti.
Birkenau'ya vardığımızda
babamdan ve ağabeyimden ayrılmıştım.
Kardeşimin nerede olduğunu hiç bilmiyordum.
Annem artık orada değildi.
Onu platformda bıraktım
ve ona ne olduğunu hiç bilmiyordum.
Alex, annesini ve kardeşini bir daha asla görmez.
Yüz binlerce başka insan da direkt gaz odalarına gönderilir.
İmha merkezlerinde, nihayetinde neredeyse 2.8 milyon insan öldürülmüştü.
Çoğu Yahudi'ydi ama Çingene, Sinti,
bazı engelliler, bazı Sovyet savaş esirleri de vardı.
Kullanıma alanlar
bir numarayla dövmelenip işe koşuldu.
Alex, çöp arabalarını çekmeye zorlandı.
Ama atması gerekenler sadece çöp değildi.
Bir gün, bir kadın koğuşunun lideri ona yaklaştı.
Çaresiz bir durumda.
Oraya gelen yeni kadınlardan birisi
hamileydi.
Kötü haber.
Almanlar onun hamile olduğunu öğrenmiş olsaydı
onu anında öldürürlerdi.
Yani bana kadının doğum yapacağını,
doğum yaptıktan sonra
bebeği alacağımızı
ve boğacağımızı söyledi.
Annesi yaşasın diye.
Anne yaşamalı.
Sonra bebeği bir çuvalla sana vereceğiz, sen vagona yükleyeceksin.
Sonra çöplüğe gittiğinde
onu gömeceksin.
Geri döndük, bebeği gömme yerine götürdük.
Bir çukur kazdık, bebeği çok sessizce aldık,
oraya koyduk ve üstünü örttük.
Biri ölürse dua etmeniz gerekir, Kaddish yani.
Kaddish'i okuduk.
Kolay olmadı.
Bir avuç hükümlü kamplardan kaçmayı başarınca
öldürme haberlerini Müttefikler'e iletirler.
Yahudilerin imhası hakkında ciddi oranda
bilgi gelmeye başladı.
Sovyet hükûmetinin açıklamaları vardı.
Londra'daki Polonya hükûmeti Nazi vahşiliklerini
neredeyse köy köy belgelemişti.
Aralık 1942'de
16 Müttefik hükûmetinin temsilcisi Londra'da buluşur.
İmhayı kınayan bir bildiri yayınlarlar.
Britanya Avam Kamarası sessiz şekilde ayakta durdu,
bu sadece hükümdar öldüğü zaman yapılırdı.
Yani bu, Avrupa'daki Yahudilerin imha edildiğinin
çok güçlü şekilde tanınmasının bir sembolüydü.
Yani hiçbir şey bilmediğimiz
ve sadece sonrasında konuştuğumuz fikirleri yanlış.
Bildiri, BBC'de, neredeyse 20 dilde yayınlanır.
Dünya bilmektedir. O zaman niye yardım edilmemektedir?
Bunun kısa cevabı, Franklin Roosevelt'in dediği gibi,
savaşı kazanmaya çalışıyoruz.
Ama artık Rommel'in Nazi tankları Kahire'den 240 kilometre uzakta.
Orta Doğu petrolünün Nazilerin eline geçmesi bekleniyor.
Batı uygarlığının hayatta kalması tehlike altında.
Kesin öncelik savaşı kazanmaktı
ve hayatta kalacak Yahudileri kurtarmanın yolu da buydu.
Savaştaki bir dönemeç, milyonlarca tutsağa
umut verene dek iki yıl geçer.
6 Haziran 1944 tarihinde, Müttefikler, Normandiya'ya iner.
Doğuda, Sovyetler artık Alman güçlerini püskürtmektedir.
Almanya geri çekilmektedir.
23 Temmuz tarihinde
Kızıl Ordu, Polonya'daki Majdanek imha kampına ulaşır.
Sovyetler, endüstriyel öldürmenin ilk kanıtını da burada bulur.
Krematoryum fırınlarının yanında yığınlarca yakılmış ceset,
üç büyük gaz odası
ve 553 konserve Zyklon B zehri.
Rus film yapımcısı Roman Karman olay yerini belgeler.
Gördükleri ona çok ağır gelmişti.
Ölü bedenlerin külleri gübre olarak kullanılmış
ve Majdanek arazilerinde bu gübrelerle
çok güzel lahanalar yetiştirilmişti. Kamera lahanalara yaklaşır.
Almanlar, öldürülen Yahudilerin yağmalanan eşyalarını
toplamıştı: Gözlükler, çantalar, hatta insan saçı.
Sovyetler Birliği'nde
korkunç keşifler ayrıntılı şekilde haber yapılır.
Ama bu iddialar Batı medyası için
o kadar şok edicidir ki doğruluğuna inanmazlar.
O görüntüler, o dönem Batı medyasında dolaşmıyordu.
Hatta BBC'nin Moskova'daki
muhabiri olan Alexander Werth, Ağustos 1944'te
Londra'daki BBC'ye bir haber gönderdiğinde
editörler bunun bir Sovyet propaganda yalanı olduğunu düşünerek yayınlamamıştı.
Ocak 1945'e gelindiğinde Sovyetler diğer kamplara ilerler.
Naziler, hükümlüleri taşımaya başlar.
Alex Moskovic de dâhil olmak üzere binlercesi ölüm yürüyüşlerine zorlanır.
Düşen insanlar kenarda bir gruba ayrılır, biri oraya gider
ve onları vurup yolda bırakırdı.
Yürüyebilenler yürümeyi sürdürürdü.
Yürüyüşten canlı çıktığı için
şanslı olan Alex, Buchenwald'a doğru batıya giden
bir trene bindirildiğinde yürek parçalayan şeylerle karşılaşır.
İlk birkaç gün kalabalıktı. En azından üşümüyorduk.
Ama ikinci ve üçüncü gün insanlar ölmeye başladı.
20 günü aşkın süre boyu
Naziler her Yahudi'yi sayabilsin diye,
hayatta kalanlar ölüleri trende tutmaya zorlandı.
Bedenler. Tek umursadıkları oydu.
Buchenwald'da, durum o kadar kötüdür ki
bazı hükümlüler çaresizce yöntemlere başvurur.
Gördüğüm en kötü şey
birinin bir insanı yediğiydi.
Vay canına. İnanılmaz.
Babası ve ağabeyi artık ölmüş olan Alex, kendisini binlerce başka çocukla birlikte
yalnız kalmış bulur.
SS'in amacı, onların da kamplardaki
yetişkinlerle birlikte ölmesiydi.
Artık ABD askerleri Orta Almanya'ya ilerlemişti.
4 Nisan 1945'te Ohrdruf'ta
Amerikan güçleri ilk korkunç keşiflerini yaparlar.
Terk edilmiş bir köle çalışma kampı.
Gördükleri onları çok etkilemişti.
Yığınlarca ceset vardı. Açlıktan ölmekte olan,
gelen Amerikalıları selamlamak için sadece ellerini kaldırabilen
yaşayan kokulu insanlar vardı.
Kampın bir kilometre kadar dışında
SS muhafızları aşağı yukarı 2000 ile 3000 arasında bedeni
çeşitli sığ mezarlara, hendeklere ve ormanlık bölgelere atmıştı.
Sovyetler'in geçen yıldan beri haberini yaptığı vahşilikleri
Müttefikler nihayet kendi gözleriyle görür.
Amerikan biriminin başındaki komutan karargâha şöyle demişti:
"Burada ne bulduğuma inanamayacaksınız.
Buraya hemen adam gönderin."
Amerikalıların sadece 41 kilometre uzakta olmasıyla
Buchenwald'daki SS, hemen kampı temizlemeye başlar.
Ama özgürlüğün nihayet erişilebilir olduğunu gören hükümlüler
ayaklanır ve direnir.
Tutsaklar öylece oturup beklemiyor.
Yani çok ciddi bir baskı var
ve tutsaklar buna direnmeye çalışıyor
çünkü tahliyenin ölüm olabileceğini farkındalar.
11 Nisan tarihinde
aç tutsaklar, kampın kontrolünü ele geçirir.
Silahlar dağıtıldı,
hükümlüler ana kapıya koşturdu.
Çoğu gardiyan kaçtı.
Ön kapıyı açabildik
ve Amerikalılar geldiğinde
o kapı onlara açıktı.
Öylece girdiler.
Ölümden kaçan sayılı kişi için kurtuluş nihayet gelmişti.
O günü asla göreceğime inanmazdım.
Böyle bir durumdan hayatta kalarak çıkmak
neredeyse imkânsız.
Oradaki herkes, hayatlarının en güzel günü olduğunu söyledi.
Pek çoğu "Hayatımın başladığı gün bugün." demişti.
İnanamadım.
Eve gidebileceğime
ve ailemden birinin hâlâ yaşıyor olabileceği umuduna inanamadım.
Ama öyle olmayacaktı.
Ailesindeki 41 insan içinden
sadece Alex hayatta kalmıştı.
Kamplarda ortaya çıkan barbarlıklar o kadar inanılmaz ki
Müttefik komutanları kanıtları bizzat görmekte ısrarcı olur.
12 Nisan tarihinde Generaller Eisenhower,
Patton ve Bradley, Ohrdruf'u ziyaret eder.
Patton gördüklerinden o kadar iğrenmişti ki
bir binanın arkasına geçip kusmuştu.
Eisenhower ile Bradley şoktan ve dehşetten bembeyaz kesilmişti.
Nazilerin yaptıklarını dünyaya bildirmek amacıyla
General Eisenhower her şeyi basına gönderir
ve şöyle der: "Burada bulduklarını belgelemelerini istiyorum
çünkü gelecekte birisi bunların yaşandığını inkâr edebilir.
Çocuklarımız burada niye savaştıklarını bilmiyor olabilirler
ama neye karşı savaştıklarını bilecekler."
Almanya halkı kapılarının önünde yaşananları
bilmediklerini ve şok olduklarını iddia eder.
Buchenwald'da, General Patton, bölge halkından 1000 kişiyi
kampı gezmeye ve içindeki dehşetleri görmeye zorlar.
Nasıl habersiz olmuş olabileceklerini bilmek çok zor.
Ölüm kamplarını, bacaları, siyah dumanı düşünelim.
İnsanların üstüne is gibi düşen et parçaları olurdu.
Peki ya koku?
Girip çıkan kamyonları da mı görmediler?
Yok.
Neler yaşandığını bilmeyen ahmaklar gibi davrandılar
ve bu doğru değil.
Biliyorlardı.
1933 ile 1945 arasında
kayıt altında 44.000 köle çalışma bölgesi,
toplama kampı ve getto vardı.
Ama özgürleştirmelerden gelen resimler uluslararası basına çıkınca
yapılanlar dünya genelinde büyük yankı uyandırır.
Nazilerin kamplarında
neler yaptıklarını detaylıca görmek
uluslararası toplumda çok derin bir şok yarattı.
Bu nasıl olabilirdi?
İnsanlık bu barbarlıkları aşmış olmalıydı.
Nazi rejiminin düşürdüğü gölge
bize uygar bir toplumun bile
kolaylıkla yoldan çıkabileceğini hatırlatır.
Bence insanların içinde, kimi zamanlarda
farklı olanları seçip onları tehdit olarak görüp
yok etmesini sağlayan bir şey var.
Ve Almanya'daki insanların içinde bu toplu vahşiliği, toplu cinayetleri
yapabilecek belli bir çekirdek insan sayısı olduğu için
bunlar yaşandı.
Naziler, bu kanlı çılgınlıklarıyla
6 milyon Yahudi'yle birlikte
11 milyon sivil ve savaş esirini öldürdü.
Çeşitli Nazi savaş suçlularını getirmiş olan
Nuremberg'teki bir Britanya Askerî Mahkemesi'ne.
1943 yılında BM Savaş Suçları Komisyonu'nun
titiz şekilde toplamaya başladığı kanıtlar sayesinde
suçlu Nazilere karşı 36.000 suçlama getirildi.
Ama soykırım kanıtına rağmen, ABD hükûmeti içindeki
Yahudi karşıtı unsurlar, davaları engellemek için elinden geleni yapar.
Dışişleri Bakanlığı savaş suçları sürecini hiç istemiyordu.
Joe McCarthy gibi sağcı siyasetçiler
Amerikalı savcıları lekelemek için elinden geleni yapmıştı.
Ve 1948 yılına girildiğinde, Soğuk Savaş'ın eli kulağındayken
Amerikalı istihbarat yetkilileri bu 36.000 suçlamanın bulunduğu
arşivin tamamını Birleşmiş Milletler'de gizli hâle getirmişti.
Yani yargılama yapmak isteyen ülkeler bile BM'deki
kendi dosyalarına ulaşamıyordu.
Çoğu Nazi'nin cezaları azaltılır veya suçlamaları düşürülür.
Suçları için adaletle hiç yüzleşmeyerek normal hayata dönerler.
Bunu meşru kılmak için söylenen şey ise yükselen Sovyet tehdididir.
Bence, Nazileri rehabilite etmek için
anti komünizmin kullanılma şekli şok edici.
Almanya'yı yeniden inşa etmek için bilim insanlarına
ve sanayicilere ihtiyaç olabilir ama Almanya'yı ve demokrasiyi yeniden
inşa etmek için ölüm mangası liderlerine, toplama kamplarına,
ölüm kampı gardiyanlarına ne gerek var?
Bunlara hiç gerek yok.
Birçok Avrupa ülkesi Amerikan yardımlarına ihtiyaç duyduğundan
ABD, onlara yargılamaları durdurma konusunda baskı yapar.
Bu Birleşik Krallık'ta bile olur.
1948 yılında İşçi Hükûmeti yargılamaları durdurur.
Gestapo adamları tutuklanmış ve yargılanmayı beklerken
birden bırakılırlar.
Dosyada yazan not da "Geçmişi unutup
geleceğe bakmalıyız." gibi bir şeydir.
Soykırımı takip eden yıllarda
düstur "Bir daha asla." olur.
Bu noktaya gelmemeliydi.
Ama geldi.
Birçoğumuz da buna izin verdik.
Ama insanlığın geçmişten ders çıkarmadığı endişesi hep mevcut.
Propagandanın çok etkili olduğu konulardan birisi özellikle
toplumda hâlihazırda bulunan ön yargılara oynadığı zaman oluyor.
Maalesef bunu bugün de görüyoruz.
Yahudiler hakkındaki yalanların aynısının
sağcı gruplar tarafından daha açık şekilde söylendiğini görüyoruz.
Hatta bazı hükûmetler bu tür söylemleri desteklemeye başlıyor.
Bu sürekli bir savaş,
hep alarmda olmamız gerek.
Sadece Yahudileri etkilediğinden değil, hepimizi etkilediğinden.